دکتر نیم
خانه » بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار
بی اختیاری ادرار

معرفی

به دفع غیرارادی ادرار، بی اختیاری ادرار گفته می‌شود، این عارضه بسیار شایع است و میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این بیماری شما کنترل ادرار را از دست می‌دهید.

بی اختیاری ادرار ممکن است ناگهانی ایجاد شود و بعد از مدتی رفع شود یا ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند.

این مشکل هنگامی‌که شما عطسه یا سرفه می‌کنید بدتر می‌شود و ممکن است زمان کافی برای رسید به دستشویی را نداشته باشید.

بی اختیاری ادرار در زنان بیشتر از مردان است و تخمین زده می‌شود 30 درصد زنان بالای 30 الی 60 سال از آن رنج می‌برند که در مقایسه با مردان 5 برابر بیشتر است.

انواع بی اختیاری ادرار

انواع مختلفی از بی اختیاری ادرار وجود دارد که برای شما آن‌ها در ادامه خواهیم گفت پس با دکتر نیم همراه باشید.

بی اختیاری ادرار استرسی

زمان‌هایی ادرار نشت می‌کند که مثانه شما (محل جمع شدن ادرار در بدن) تحت‌فشار است مثلاً هنگانی که می‌خندید، سرفه می‌کنید یا می‌ترسید.

بی اختیاری اورژانسی

درنتیجه یک نیاز فوری به تخلیه ادرار اتفاق می‌افتد، سپس مثانه شما فشرده می‌شود و تخلیه رخ می‌دهد. یعنی بعد از احساس نیاز به تخلیه ادرار فرصت کافی برای رسید به دستشویی را ندارید.

بی اختیاری طغیانی

شما قادر به تخلیه کامل مثانه نیستید و این باعث می‌شود ادرار قطره‌قطره نشت کند

بی اختیاری کامل

مثانه شما به‌طورکلی قادر به نگهداری ادرار نیست و این باعث می‌شود که به‌طور مداوم تخلیه ادرار یا نشت ادرار داشته باشید.

نکته: ممکن است بی اختیاری استرسی و اورژانسی باهم بروز کنند.

علل

بی اختیاری می‌تواند ناشی از عادات روزمره، شرایط پزشکی یا مشکلات جسمی باشد. ارزیابی کامل توسط دکتر می‌تواند به شما کمک کند که بفهمید این مشکل نشان‌دهنده چیست.

علت‌های بی اختیاری ادرار ناگهانی یا موقت

  • استراحت مطلق طولانی‌مدت مثلاً بعد یک عمل جراحی
  • برخی از داروها مانند: مدرها، ضدافسردگی‌ها، ضد اضطراب‌ها و غیره
  • حاملگی
  • التهاب یا عفونت پروستات
  • تجمع مدفوع به علت یبوست که باعث فشار به مثانه می‌شود.
  • التهاب یا عفونت مجاری ادراری
  • اضافه‌وزن

علت‌های بی اختیاری ادرار طولانی‌مدت

  • آلزایمر
  • سرطان مثانه
  • افسردگی
  • پروستات بزرگ در مردان
  • اختلالات سیستم عصبی مثل ام‌اس یا سکته مغزی
  • آسیب به عصب یا عضله بعد از رادیوتراپی در ناحیه لگن
  • افتادگی مثانه و رحم به دنبال حاملگی و وضع حمل
  • مشکل مجرای ادراری
  • آسیب نخاع
  • ضعف اسفنگترها (عضلات دایره‌ای شکل که مثانه را باز و بسته می‌کنند)
در ادامه بخوانید :   درمان تکرر ادرار

عوامل خطرساز بی اختیاری ادرار

فاکتورهایی وجود دارد که خطر ابتلا به بی اختیاری ادرار را افزایش می‌دهند.

جنسیت

جنسیت زنان بیشتر از مردان احتمال دارد به بی اختیاری ادرار دچار شوند که بارداری، زایمان، یائسگی عوامل احتمالی آن در زنان و مشکلات غده پروستات در مردان است.

سن

همان‌طور که شما بزرگ‌تر می‌شوید قدر عضلات مثانه شما نیز کاهش می‌یابد و تغییرات سن باعث کاهش میزان ادرار و افزایش شانس ادرار غیرارادی می‌شود.

اضافه وزن

داشتن اضافه‌وزن سبب فشار به مثانه و عضلات اطراف آن می‌شود و آن‌ها را تضعیف می‌کند.

سیگار کشیدن

مصرف دخانیات ممکن است خطر بی اختیاری ادرار را افزایش دهد.

سابقه خانوادگی

اگر یکی از اعضای نزدیک خانواده شما به اختیاری ادرار داشته باشد، احتمال ابتلا به این بیماری در شما افزایش می‌یابد.

تشخیص بی اختیاری ادرار

برای تشخیص بی اختیاری ادرار پزشک ممکن است تست‌های مختلفی انجام دهد ازجمله

بی اختیاری ادرار
بی اختیاری ادرار
  • معاینه فیزیکی ناحیه تناسلی
  • سیتوسکوپی (ابزاری است که وارد مجرای ادرار می‌شود تا مثانه و مجاری بررسی شوند)
  • از شما خواسته می‌شود تا مقدار آبی که مصرف می‌کنید، چند بار روزانه به دستشویی می‌روید و اینکه چند بار نشست ادرار دارید را بنویسید
  • تست استرسی مثانه: با مثانه پر می‌ایستید و سپس سرفه می‌کنید
  • درحالی‌که پد بهداشتی پوشیده‌ای ورزش می‌کنید سپس مقدار ادرار ازدست‌رفته را اندازه می‌گیرید

پیشگیری و درمان بی اختیاری ادرار

در ادامه نکات و روش‌های پیشگیرانه کنترل ادرار را برای شما خواهیم گفت.

تغیر شیوه زندگی

مقدار مصرف کافئین را کاهش دهید، کافئین در قهوه، چای و نوشابه یافت می‌شود و مقدار تولید ادرار را توسط بدن افزایش می‌دهد.

  • درصورتی‌که اضافه‌وزن دارید وزن خود را کاهش دهید
  • مواد غذایی فیبردار بیشتری مصرف کنید، مانند سبزی‌ها
  • مصرف الکل را متوقف کنید
  • سیگار نکشید تا کمتر سرفه‌کنید
  • اگر مبتلابه دیابت هستید قند خون خود را کنترل کنید.

تقویت عضلات کف لگن

ماهیچه‌های کف لگن جریان ادرار شمارا کنترل می‌کنند، آن‌ها مثانه و مجرای خروج ادرار را می‌پوشانند، آسیب یا ضعف این عضلات ممکن است باعث بی اختیاری ادرار شود.

برای پیشگیری بی اختیاری ادرار ورزش دادن این عضلات به شما توصیه می‌شود. این برنامه ورزشی برای سه ماه خواهد بود.

تحقیقات نشان داده‌اند که

تکمیل این ورزش‌ها در خانم‌هاباعث شده نشت ادرار کمتری تجربه کنند و کیفیت زندگی بهتری داشته باشند، در آقایاننیز این ورزش‌ها بعد از عمل جراحی خارج کردن غده پروستات باعث کم شده بی اختیاریادرار و کنترل ادرار بهتر شده است.

در ادامه به توضیح این ورزش‌ها خواهیم پرداخت.

در ادامه بخوانید :   فیبروم رحم

 تحریک الکتریکی

اگر نتوانید ماهیچه‌های کف لگن را منقبض کنید از تحریک الکتریکی استفاده می‌شود.

یک پرووب در خانم‌ها در واژن و در آقایان در مقعد قرار داده می‌شود تا با تحریک الکتریکی و ورزش، هم‌زمان عضلات را تقویت کند.

ممکن است این تحریکات را سخت و ناخوشایند حس کنید اما این‌ها در مواردی که قادر به کنترل ادرار خود به علت انقباض عضلات خود نیستید، به شما کمک می‌کند.

مخروط‌های واژینال

وزنه‌های 20 الی 75 گرمی مخصوص که در تقویت عضلات کف لگن کمک می‌کندد به این صورت که داخل واژن قرار داده می‌شوند و باید با انقباض عضلات کف لگن در جای خود نگه‌داشته شوند با موفقیت در هر مرحله مخروط کمی سنگین‌تر خواهد شد.

دارو

بر اساس نوع بی اختیاری پزشک شما می‌تواند داروهای مختلفی برای شما تجویز کند مثلاً برای بی اختیاری استرسی، دلوکسیتین (duloxetine) و برای بی اختیاری اورژانسی تولترودین (tolterodine) معمولاً تجویز می‌شود.

توجه: این داروها صرفاً برای مثال آورده شده‌اند و مصرف آن‌ها بدون نظر پزشک عوارض جانبی زیادی خواهد داشت. حتماً برای مصرف با پزشک مشورت کنید.

جراحی

اگر درمان‌های دیگر پاسخ ندهند، جراحی یکی دیگر از گزینه‌ها برای کنترل ادرار است. نوع جراحی شما به عوامل زیر بستگی دارد

  • نوع بی اختیاری
  • شدت علائم
  • علت علائم

تزریق بوتاکس

بی اختیاری اورژانسی گاهی می‌تواند با تزریق بوتاکس درمان شود. این تزریق عضلات مثانه را ریلکس می‌کند و با استفاده از یک لوله باریک با یک دوربین در انتهای آن انجام می‌شود.

ورزش‌های کگل برای درمان بی اختیاری ادرار و تقویت عضلات کف لگن

قبل از انجام ورزش‌های کگل با حتماً پزشک خود مشورت کنید تا مشکلی جهت انجام این ورزش‌ها برای شما نداشته باشد.

قبل از انجام ورزش‌های کف لگن لازم است عضلات کف لگن خود راپیدا کنید.

ورزش‌های کگل برای درمان بی اختیاری ادرار و تقویت عضلات کف لگن
ورزش‌های کگل برای درمان بی اختیاری ادرار و تقویت عضلات کف لگن

پیدا کردن عضلات کف لگن

عضلات پشتی خود را منقبض کنید (مانند زمانی که می‌خواهید باد معده را کنترل کنید)

جریان ادرار خود را در میان آمدن متوقف کنید، یکی از حرکات پایه‌ای ورزش‌های کگل است

در ادامه بخوانید :   سرطان سینه

عضلات را شل کنید و اجازه بدهید تا جریان ادرار ادامه پیدا کند

نکته: این حرکت برای شناسایی عضلات است و نباید از این حرکت در میان ادرار کردن به‌عنوان ورزش روتین استفاده شود زیرا ممکن است اثر معکوس بگذارد و به مثانه و کلیه شما آسیب بزند.

آمادگی قبل از انجام ورزش‌های کگل برای درمان بی اختیاری ادرار

قبل از انجام ورزش‌های کگل مثانه خود را خالی کنید در غیر این صورت ممکن است هنگام ورزش‌ها درد یا نشت ادرار تجربه کنید.

این ورزش‌ها را می‌توانید نشسته روی صندلی و یا درحالی‌که روی زمین دراز کشیده‌اید انجام دهید.

توجه: در هنگام انجام این ورزش‌ها مراقب باشید عضلات باسن و شکمتان ریلکس باشد، اگر بعد از یک ست ورزش کگل شکم یا کمرتان کمی درد می‌کند نشانه این است که این عضلات را منقبض می‌کنید و این حرکات را درست انجام نمی‌دهید.

انجام ورزش‌های کگل برای درمان بی اختیاری ادرار

باید دو مدل انقباض عضله را تمرین کنید آرام و سریع.

عضلات کفت لگن خود را برای 5 ثانیه سفت‌ کنید، این حرکت برای شروع عالی است، اگر حتی 5 ثانیه برای شما زیاد است می‌توانید از 2 یا 3 ثانیه شروع کنید.

به‌صورت ایده آل شما باید بعد از هر انقباض 10 ثانیه به این عضلات استراحت دهید تا فرصت کافی برای ریلکس شدن را داشته باشند، حداکثر 10 بار تکرار کنید.

دوباره این حرکات را انجام دهید ولی این بار سریع و کوتاه منقبض کنید و رها کنید، این کار را هم حداکثر 10 بار تکرار کنید.

حالا یک ست از ورزش‌های کگل انجام دادید. همین ست را 3 الی 4 بار در روز انجام دهید.

برای پیشرفت ورزش می‌توانید مدت‌زمان انقباض را کم‌کم افزایش دهید و در چند هفته به حداکثر 10 ثانیه برسانید.

توجه: دقت کنید که انجام بیش‌ازحد ورزش‌های کگل ممکن است به شما آسیب بزند مثلاً باعث کشیدگی و خستگی عضلاتتان شود، پس کم‌کم شروع کنید (تعداد کمتر و زمان کمتر) سپس به‌مرور آن را افزایش دهید.

پیشنهاد دکتر نیم

مسئله خیلی مهمی که باید بدانید این است که این مشکل، شایع است و شما تنها نیستید و نباید از صبحت کردن راجع آن خجالت بکشید.

بهتر شدن ممکن است کمی زمان ببرد پس صبور باشید، علائم در بیشتر موارد با درمان‌های غیر جراحی بهتر خواهد شد اگرچه گاهی به جراحی نیاز است.

اضافه کردن نظر