علت حالت تهوع: معرفی 15 مورد از شایع‌ترین علل حالت تهوع

حالت تهوع چیست؟

حالت تهوع مشکلی است که احتمالاً برای شما نیز رخ می‌دهد و عبارت است از حالتی که فرد دچار ناراحتی معده بوده و بدن وی تمایل به استفراغ دارد. بیماری‌ها و مشکلات متعددی به عنوان علت حالت تهوع شناخته می‌شوند؛ از حساسیت‌های ساده غذایی گرفته تا بیماری‌ها و مشکلات زمینه‌ای.
برخی از مواردی که به عنوان علل حالت تهوع شناخته می‌شوند، در لیست زیر آمده‌اند:

  • میگرن
  • منژیت
  • سرگیجه ناگهانی پاروکسیسمال
  • نارسایی کبد یا سرطان کبد
  • انسداد روده
  • عفونت گوش
  • اختلال افسردگی
  • بی اشتهایی عصبی
  • آپاندیسیت
  • پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)
  • و موارد ذکر شده در ادامه مقاله

۱۵ علت حالت تهوع

همانطور که گفته شد، علت حالت تهوع می‌تواند دامنه گسترده‌ای داشته باشد و بیماری‌ها و مشکلات متعددی را شامل شود. دانستن دلایل حالت تهوع می‌تواند شما را در شناخت مشکلات و بیماری‌های بدن و درمان سریع آنها کمک کند.عفونت‌های دستگاه گوارش و مسمومیت غذایی حدود 37% از علل حالت تهوع را شامل می‌شوند. 3% از دلایل حالت تهوع را نیز عوارض جانبی دارو‌ها و 60% دیگر را نیز بیماری‌ها و مشکلات دیگر تشکیل می‌دهند.

در ادامه این مطلب از دکتر نیم، با ۱۵ مورد از علل حالت تهوع آشنا خواهید شد؛ البته موارد ذکر شده شایع‌ترین‌ها هستند. در تصویر زیر آنچه خواهید خواند را به صورت اینفوگرافی آماده کرده‌ایم:

علت حالت تهوع: معرفی 15 مورد از شایع‌ترین علل حالت تهوع
اینفوگرافیک 15 علت حالت تهوع

اضطراب

حالت تهوع به دلیل اضطراب از شایع‌ترین مشکلات است. هنگامی که شما دچار اضطراب می‌شوید، آدرنالین زیادی در خون شما ترشح می‌شود.ترشح آدرنالین بدن شما را برای درک خطر یا دور شدن از آن آماده می‌کند. این موضوع سبب به تعویق افتادن برخی از عملکرد‌های بدن مانند هضم می‌شود؛ در نتیجه سموم خاصی در بدن تولید می‌شوند. مغز برای دفع این سموم سیگنال‌هایی به بدن و معده می‌فرستد که باعث حالت تهوع و استفراغ می‌شود.

کتواسیدوز دیابتی

حالت تهوع و استفراغ به همراه درد معده از علائم مشکلات معده است. این علائم می‌توانند نشانه‌ای از عوارض بیماری دیابت نوع ۱ باشند. کتواسیدوز دیابتی از عوارض دیابت حاد است و زمانی رخ می‌دهد که سلول‌ها هنگامی که انسولین کافی در بدن تولید نمی‌شود،قند کافی را برای انرژی بدست نمی‌آورند. در این هنگام سلول‌ها برای دریافت انرژی چربی‌ها را می‌سوزانند و سطح ماده‌ای شیمیایی به نام کتون در خون و ادرار افزایش می‌یابد.

افراد وقتی دچار کتواسیدوز می‌شوند، حالت تهوع را تجربه می‌کنند.

دکتر Elizabeth Holt

باکتری‌ها یا ویروس‌ها

باکتری‌ها یا ویروس‌ها می‌توانند به عنوان دلایل حالت تهوع شناخته شوند. باکتری‌هایی که از برخی مواد غذایی وارد بدن می‌شوند و بیماری مسمومیت غذایی را ایجاد می‌کنند، به عنوان علت حالت تهوع بعد از غذا شناخته می‌شوند.
عفونت‌های ویروسی نیز می‌توانند مشکلاتی از جمله حالت تهوع را در افراد ایجاد کنند. برای مثال روتاویروس نام ویروسی است که به عنوان شایع‌ترین عفونت در کودکان زیر ۵ سال و همچنین علت حالت تهوع در کودکان شناخته می‌شود. این ویروس علاوه بر حالت تهوع و استفراغ، ممکن است کودک شما را دچار اسهال آبکی، درد‌های شکمی یا حتی تب کند.

همچنین بخوانید :
درمان سرگیجه با 12 روش خانگی + ورزش برای درمان سرگیجه

نارسایی غدد فوق کلیوی

نارسایی آدرنال یا نارسایی غدد فوق کلیوی عبارت است از بیماری و مشکلی که باعث می‌شود غدد فوق کلیوی در تولید کافی هورمون‌های خاص استروئیدی ناتوان باشند. یکی از دلایل نارسایی آدرنال، بیماری خود ایمنی آدیسون است که به غدد فوق کلیوی آسیب زده و سبب محدود شدن تولید هورمون کورتیزول در بدن می‌شود. کورتیزول یک هورمون حیاتی برای رشد و عملکرد‌های متابولیکی بدن است.

تشخیص نارسایی آدرنال چگونه است؟

به گفته دکتر Holt، علائم معمول نارسایی غدد فوق کلیوی حالت تهوع و استفراغ، اسهال و کاهش وزن است. در صورتی که این بیماری ادامه یابد ممکن است فشار خون به قدری پایین بیاید که بدن دچار شوک شود. افرادی که نارسایی آدرنال و علائم ذکر شده را دارند، حتماً باید تحت مراقبت‌های پزشکی قرار گیرند.

حمله قلبی

مراقب باشید! حمله قلبی می‌تواند علت حالت تهوع باشد؛ حتی اگر درد قفسه سینه ندارید. دکتر Amnon Beniaminovitz متخصص قلب و عروق در مرکز کاردیولوژی منهتن بیمارانی داشت که علائمی مشابه رفلاکس اسید معده داشتند اما دچار حمله قلبی شده بودند.
او می‌گوید: «ممکن است درد‌هایی که به دلیل حمله قلبی ایجاد می‌شوند، به عنوان درد معده یا درد در بالای شکم شناخته شوند. این درد به جای یک درد تیز و ضربانی می‌تواند به صورت سنگینی، ناراحتی یا حتی سوء هاضمه بروز کند.»

علائم حمله قلبی و حالت تهوع دارم. چه کار کنم؟

در صورتی که علائم حمله قلبی مانند درد فک، سردرد شدید، درد یا احساس سنگینی قفسه سینه، درد در بازوی چپ یا تعریق شدید را به همراه حالت تهوع تجربه می‌کنید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید. اگر اوضاع وخیم بود، حتماً به اورژانس (115) زنگ بزنید.

رفلاکس اسید معده

سوزش سر دل مهمترین مشخصه رفلاکس اسید معده است؛ اما این مورد تنها علامت رفلاکس اسید معده نیست. هنگامی که اسید معده به مری می‌چسبد، علاوه بر سوزش سر معده ممکن است حالت تهوع نیز در افراد ایجاد گردد. رفلاکس اسید معده می‌تواند علت حالت تهوع بعد از غذا باشد.

بیماری حرکت

بیماری حرکت به عنوان علت حالت تهوع در ماشین یا ماشین گرفتگی شناخته می‌شود. این عارضه هنگام سفر با اتومبیل، قطار، هواپیما، قایق یا… ایجاد می‌شود.
اندام‌های حسی بدن در این هنگام، پیام‌های عصبی مختلط به مغز ارسال کرده و سیستم تعادلی گوش داخلی دچار تغییر می‌شود و علائمی مانند سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ را متوجه فرد می‌کنند. بنابراین علت حالت تهوع در خودرو، بیماری حرکت یا Motion Sickness است.

فلج معده (گاستروپارزی)

بیماری فلج معده از جمله اختلالات ناتوان کننده در هضم است. دلایل مختلفی می‌توانند سبب بروز این اختلال شوند؛ برای مثال بعضی از عوارض دیابت توانایی کند یا متوقف کردن سرعت حرکت مواد غذایی از معده به روده کوچک را دارند. گاستروپارزی می‌تواند دلیل حالت تهوع در افراد باشد.

همچنین بخوانید :
درمان حساسیت غذایی

حملات صفراوی

درد ناگهانی سمت راست شکم بعد از خوردن غذای چرب، علامت معمول حملات صفراوی است. معمولاً این درد هنگامی به وجود می‌آید که سنگ‌های صفراوی، مسیر صفرا را که به هضم غذا کمک می‌کند، مسدود می‌کنند. به گفته Dr. Raymond، حمله صفراوی می‌تواند علت حالت تهوع باشد.
اگر سونوگرافی سنگ‌های صفراوی شما را نشان نداد، باید تست‌های تصویربرداری بیشتری انجام دهید تا علت مشکل را بیابید. این تست‌ها عملکرد صفرا را ارزیابی کرده و علت مشکل را پیدا می‌کنند. حتی اگر سنگ‌های صفراوی به عنوان علت حملات صفرا و حالت تهوع شناخته نشوند، مصرف زیاد الکل، التهاب یا عفونت می‌تواند سبب ایجاد این مشکل شود.

سندرم استفراغ دوره‌ای

این سندرم به عنوان علت حالت تهوع در کودکان و استفراغ آنها شناخته می‌شود اما ممکن است در بزرگسالان نیز رخ دهد. این سندرم بدون سبب می‌شود که شخص به طور ناگهانی و بدون دلیل مشخص دچار حالت تهوع شدید شده و استفراغ کند. هر دوره از این سندرم می‌تواند ساعت‌ها و گاه روزها به طول بیانجامد.
در حالی که علت این سندرم به طور واضح مشخص نیست، تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که سندرم استفراغ دوره‌ای با سابقه خانوادگی و سردرد‌های شدید میگرنی رابطه دارد. در اینگونه شرایط معمولاً بیماران با مصرف داروی میگرن بهبود می‌یابند.

بیماری صبحگاهی

بیماری صبحگاهی Morning Sickness به عنوان علت حالت تهوع صبحگاهی شناخته می‌شود. این بیماری که برای بانوان باردار رخ می‌دهد، بر خلاف نامش ممکن است در هر زمان از شبانه روز اتفاق بیفتد و سبب حالت تهوع و استفراغ در دوران بارداری شود.
بنا به گفته وبسایت Sciencedirect حدود 80% از بانوان باردار به خصوص در سه ماهه اول بارداری، بیماری صبحگاهی را تجربه می‌کنند و بعضاً دچار حالت تهوع بدون استفراغ در بارداری می‌شوند.

سنکوپ یا غش (حمله وازوواگال)

غش یا سنکوپ وازوواگال می‌تواند علت حالت تهوع و سرگیجه باشد. سنکوپ وازوواگال با رنگ پریدگی، حالت تهوع، قرمزی چشم و از دست دادن مقطعی و مختصر هوشیاری بروز می‌کند. محرک‌هایی مانند اضطراب، ترس، ایستادن طولانی مدت یا تلاش زیاد برای به کار انداختن روده جهت دفع مدفوع می‌تواند سبب افت ناگهانی ضربان قلب و فشار خون شده و فرد غش کند.
قبل از غش کردن، ممکن است افراد دچار حالاتی مانند حالت تهوع و سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها، سوت کشیدن گوش، تپش قلب (آریتمی) و… شوند.

مجموعه علائمی که در این حالت رخ می‌دهد که به دلیل محرک‌هایی است که عصب واگ (بلند‌ترین عصب بدن) را تحریک می‌کنند. این عصب وظیفه کنترل عملکرد‌های غیر ارادی بدن را دارد.

دکتر Amnon Beniaminovitz

داروهای بدون نسخه یا خاص

یکی از عوارض برخی از دارو‌های بدون نسخه، حالت تهوع یا حتی استفراغ است. به طور کلی در صورتی که علت حالت تهوع دائمی خود را نمی‌دانید و دارو‌های بدون نسخه مصرف می‌کنید، باید به این عامل توجه داشته باشید. برخی از دارو‌های خاص مانند دارو‌های درمان سرطان (شیمی درمانی) به عنوان دلیل حالت تهوع شناخته می‌شوند.
دارو‌های پوکی استخوان و برخی از دارو‌های تزریقی دیابت که قند خون را با کند کردن هضم کنترل می‌کنند، از داروهایی هستند که ممکن است حالت تهوع ایجاد کنند. آنتی بیوتیک‌ها و داروهای ضد افسردگی نیز از شایع‌ترین دارو‌ها با عارضه حالت تهوع هستند.

همچنین بخوانید :
درمان حالت تهوع با 15 روش خانگی + قرص ضد تهوع

سعی کنید دارو‌ها را بدون نسخه پزشک مصرف نکنید و در صورتی که دچار عوارضی مانند حالت تهوع شدید، حتماً با پزشک خود در این باره صحبت کنید.

مسکّن‌های بدون نسخه (OTC)

داروهای تسکین دهنده درد (مسکّن‌ها) مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن که به عنوان دارو‌های ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) شناخته می‌شوند، می‌توانند از علل حالت تهوع باشند. البته علاوه بر حالت تهوع ممکن است منجر به آسیب یا خونریزی معده شوند.
برای جلوگیری از حالت تهوع، اینگونه دارو‌ها را همراه با مواد غذایی بخورید یا اینکه از قرص‌هایی با پوشش روده‌ای استفاده کنید. توجه کنید که آهن و ویتامین C نیز به دلیل فرمول‌بندی خاص توانایی تحریک معده را دارند؛ با اینکه پس از عبور از معده، علائم ایجاد شده توسط این دو عامل فروکش می‌کنند.

دکتر پاتریک میک، پزشک داروساز دانشکده داروسازی و بهداشت می‌گوید: «هنگامی که این مسکّن‌ها روی سطح معده به مدت نیم ساعت تا یک ساعت بنشینند، می‌توانند معده را به صورت چشمگیری تحریک کنند.»

سندرم استفراغ کانابینوئید (CHS)

ماریجوانا (گُل) که بعضی از افراد برای رفع حالت تهوع مورد استعمال قرار می‌دهند، می‌تواند نتیجه عکس داشته باشد. متاسفانه ماریجوانا در بین نسل امروز رواج زیادی دارد؛ از این رو افراد زیادی روزانه به دلیل سندرم استفراغ کانابینوئید، به بیمارستان مراجعه می‌کنند. در واقع این سندرم نمونه‌ای از تبعات بی‌شماری است که مصرف ماریجوانا دارد.
سندرم کانابینوئید یک بیماری مرتبط با ماریجوانا (گُل) است که منجر به تهوع و استفراغ شدید می‌شود. گزارشی از دانشمندان در سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد که دلیل مشخصی مبنی بر چرایی رخ دادن این سندرم وجود ندارد؛ در عین حال به نظر می‌رسد ترک مصرف ماریجوانا مشکل را برطرف کند.

چه زمان به پزشک مراجعه کنیم؟

  • همانطور که گفته شد، اگر همراه با حالت تهوع، علائم حمله قلبی دارید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
  • در صورتی که همراه با حالت تهوع علائمی مانند سفتی گردن، مشکل در تنفس، سردرد شدید و گیجی دارید، حتماً با پزشک ملاقاتی داشته باشید.
  • در صورتی که حالت تهوع بیش از ۲۴ ساعت به طول انجامید، به پزشک مراجعه کنید.
آیا این مطلب مفید بود؟
آره نه
×
چطوری می تونیم بهبود ببخشیمش ؟

×
خیلی ممنونیم که نظر دادید!

از نظر شما برای بهبود این مطلب استفاده خواهیم کرد

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:

تلگرام اینستاگرام
این مطالب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

منابع این مطلب

منابع:

https://www.health.com/condition/digestive-health/nausea-causes

https://www.healthline.com/health/nausea#causes

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/morning-sickness/symptoms-causes/syc-20375254

نویسنده مصطفی فتاحی

به نویسندگی علاقه بسیار زیادی دارم و چه بهتر که این کار را در زمینه پزشکی و سلامت انجام بدم. ما در دکتر نیم سعی می‌کنیم مطالبی با کیفیت و علمی برای درمان بیماری بنویسیم و امیدواریم این مطالب کمکتون کنه تا نیمی از زندگی یعنی سلامتی رو بدست بیارید.

دیدگاهتان را بنویسید